IST

Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s) zijn infecties die voornamelijk via seksueel contact worden overgedragen. 

Onder „seksuele handelingen“ wordt verstaan: alle seksuele contacten, zowel met penetratie als zonder penetratie (vaginale en anale penetratie, fellatio, cunnilingus, anilingus en seksuele strelingen).

Iedereen kan in de loop van zijn of haar leven een SOA oplopen, en dat risico is nog groter als men seksueel actief is.

– Je laten vaccineren tegen hepatitis A en B en het papillomavirus

– Jezelf beschermen door beschermingsmiddelen te gebruiken; 

– Je regelmatig laten testen;

– Bij een positieve diagnose de behandelingen volgen;

– Je partners op de hoogte brengen als je positief test.

Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s) worden veroorzaakt door bacteriën, virussen of parasieten en worden voornamelijk overgedragen tijdens penetrerende of niet-penetrerende seksuele contacten.

Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s) worden tijdens seksuele betrekkingen overgedragen door contact tussen besmettelijke lichaamsvloeistoffen en slijmvliezen, of rechtstreeks tussen slijmvliezen onderling. Het gaat hierbij om vloeistoffen zoals bloed, sperma, voorvocht, vaginale afscheiding en moedermelk. Slijmvliezen zijn dunne, goed doorbloede membranen die voorkomen in gebieden zoals de vagina, de anus, de neus, de keel, de oren, de ogen, evenals op de vulva en rond de eikel.

Hieronder vind je een overzichtstabel met risicovolle gedragingen voor elke SOA. Bekijk gerust de pagina over elke SOA voor meer informatie over de wijze van overdracht.

Een SOA wordt in geen geval overgedragen via contact met oppervlakken zoals toiletbrillen, zwembaden of sauna’s. Alleen hepatitis B kan een risico op overdracht via speeksel inhouden. 

• Vraag advies aan een zorgverlener. Gebruik geen zalf, ontsmettingsmiddel of antibiotica zonder medisch advies.
• Volg de behandeling tot het einde toe. Houd je aan de voorgeschreven dosering en behandelingsduur, zodat je zo effectief mogelijk geneest.
• Blijf tijdens de behandeling en nog 7 dagen na afloop ervan voorbehoedsmiddelen gebruiken met je partners.
• Breng je partners op de hoogte. Het is van essentieel belang dat iedereen zich laat testen en tijdig wordt behandeld om het risico op herinfectie te beperken en de besmettingsketen te doorbreken.
• Sommige soa’s kun je meerdere keren oplopen; er zijn beschermingsmaatregelen mogelijk als je meerdere partners hebt, maar een nieuwe besmetting blijft altijd mogelijk.

De meeste SOA’s met symptomen genezen helaas niet vanzelf. Er bestaan echter wel effectieve behandelingen die verdere overdracht voorkomen, de ziekte in zijn ontwikkeling stoppen en/of genezing mogelijk maken. Als SOA’s niet worden behandeld, kunnen ze complicaties veroorzaken die moeilijker te behandelen zijn en leiden tot gevolgen zoals: onvruchtbaarheid, blindheid*, kanker, een verzwakt immuunsysteem of zelfs de dood.

*Gedeeltelijk of volledig verlies van het gezichtsvermogen

SOA’s verlopen vaak zonder symptomen, dus je kunt er nooit zeker van zijn dat je niet besmet bent geraakt met een of meerdere SOA’s, tenzij je je regelmatig laat testen.

SOA’s gaan gepaard met talrijke symptomen die vaak kunnen worden verward met die van andere infecties en ziekten.

Het is belangrijk om je lichaam te kennen en in staat te zijn om ongewone veranderingen aan de geslachtsdelen en de anale zone op te merken. Deze veranderingen kunnen zijn:

• Ongewone afscheiding uit de vagina, de penis of de anus
• Geuren ongebruikelijke
• Roodheid
• Pijn en jeuk
• Knobbeltjes of zweren
• Wratten/genitale wratten
• Een branderig gevoel bij het plassen

Er kunnen nog andere symptomen optreden, maar er moet een screening worden uitgevoerd om deze te kunnen onderscheiden van de symptomen van andere infecties en ziekten.

bronnen: 
Wereldgezondheidsorganisatie: WHO. (2024, 21 mei). Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA's). https://www.who.int/fr/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-(stis)
Seksueel overdraagbare aandoening (SOA). (z.d.). sciensano.be. https://www.sciensano.be/fr/sujets-sante/infection-sexuellement-transmissible-ist#les-ist-les-plus-fr-quemment-diagnostiqu-es