Risico’s nemen
Een risico nemen betekent onder andere onbeschermde seks hebben (met of zonder penetratie), een gebruikte spuit of snuifmateriaal delen, contact hebben terwijl je een wondje hebt, enz.
Laten we niet vergeten dat onbeschermde seks met iemand die je kent en aan wie je besluit te vertrouwen, toch een risico blijft, omdat je niet altijd weet of jijzelf of de ander besmet is met hiv of een andere soa.
Overdrachtswijzen
* Humaan papillomavirus
** Bij onbeschermde en/of traumatische seksuele handelingen waarbij bloed aanwezig is (fisting, menstruatie, wondjes, enz.)
*** De persoon die fellatio uitvoert, loopt een klein risico als hij of zij sperma in de mond krijgt en de slijmvliezen beschadigd zijn
Wat moet je doen als je een risico neemt?
In geval van nood
Neem zo snel mogelijk contact op met een arts, een gespecialiseerd centrum, een centrum voor gezinsplanning of een gespecialiseerde vereniging. Met deze professionals kun je de eventuele risico’s bespreken en inschatten.
Behandeling na blootstelling aan HIV (PEB)
Voor mensen die het grootste risico lopen op HIV: binnen 48 uur (MAXIMAAL 72 uur) na een zeer risicovolle, onbeschermde seksuele daad (seksueel geweld, seks tussen mannen, seks met iemand uit een land waar HIV wijdverspreid is, enz.) is het mogelijk om naar de spoedeisende hulp van een ziekenhuis te gaan dat gespecialiseerd is in HIV, om een TPE aan te vragen die een mogelijke besmetting met hiv/aidste voorkomen. Het is het beste om daar zo snel mogelijk naartoe te gaan. De behandeling is altijd gratis, maar de nazorg wordt in rekening gebracht en vergoed door de aanvullende ziektekostenverzekeringen. De TPE is zelden beschikbaar buiten de centra die gespecialiseerd zijn in hiv en is in dat geval tegen betaling.
Als je wilt weten waar je een behandeling na blootstelling kunt krijgen, ga dan naar deze pagina.
Noodanticonceptie
Om een ongewenste zwangerschap te voorkomen, bijvoorbeeld als je bent vergeten een condoom te gebruiken of als het condoom is gescheurd en je geen andere anticonceptiemethode bij de hand hebt, denk dan aan noodanticonceptie.
Ga zo snel mogelijk naar een apotheek, je huisarts of een centrum voor gezinsplanning. Afhankelijk van je situatie krijg je advies over welke noodanticonceptie het beste bij je past.
Er zijn verschillende soorten:
- De ‘klassieke’ noodpil: je kunt deze tot 3 dagen na onbeschermde seks innemen. Deze kost ongeveer 1 euro bij de apotheek.
- De noodpil “EllaOne”: je kunt deze tot 5 dagen na onbeschermde seks innemen. Deze kost ongeveer 16 euro bij de apotheek.
- Het intra-uteriene voorbehoedsmiddel (spiraaltje): Je kunt er ook voor kiezen om een koperen spiraaltje te laten plaatsen tot 5 dagen na onbeschermde seks of tot de 12e dag van de cyclus.
Sinds september 2020 is de noodpil voor iedereen verkrijgbaar, zonder dat daarvoor vooraf een doktersrecept nodig is.
Klik hier voor meer informatie.
LET OP: Noodanticonceptie biedt geen enkele bescherming tegen soa’s!
Zelfonderzoek
Hoewel zelfonderzoek op zich niet voldoende is, kun je er toch zelf mee controleren of je een SOA hebt. Let goed op de kleinste ongewone tekenen aan je geslachtsdelen, zoals ongewone geuren of afscheiding, jeuk, puistjes, roodheid, enz. Als dat het geval is, aarzel dan niet om zo snel mogelijk een arts te raadplegen voor een test.
Denk regelmatig aan preventieve onderzoeken
Verschillende soorten screeningonderzoeken aangeboden: klinisch onderzoek, bloedonderzoek, uitstrijkjes van de baarmoederhals, de vagina, de anus of de keel, of een urinemonster.
Heb je een SOA opgelopen?
- Probeer vooral niet zelf te behandelen! Gebruik geen zalf, ontsmettingsmiddel of antibiotica zonder medisch advies.
- Volg de behandeling tot het einde toe. Houd je aan de voorgeschreven dosering en behandelingsduur, zodat je zo effectief mogelijk geneest.
- Blijf tijdens de behandeling een condoom gebruiken met je partners.
- Breng je partners op de hoogte. Het is van essentieel belang dat iedereen zich laat testen en tijdig wordt behandeld om het risico op herinfectie te beperken en de besmettingsketen te doorbreken.
- Blijf jezelf beschermen, ook als je eenmaal genezen bent: behalve bij hepatitis A en B en bepaalde stammen van het papillomavirus, bestaat er geen vaccin tegen soa’s. Een nieuwe infectie is dus altijd mogelijk!